| 17 Ekim 1958 yılında şimdiki Kız Ortaokulu binasının yerinde Ziraat ve Fen-Edebiyat Fakültesini içine alarak kurulmuş olan Atatürk Üniversitesi, bünyesine topladığı idealist ve yapıcı insanların gayretleri ile kısa zamanda gelişme yoluna girmişti. 6 Haziran 1962 günü, Atatürk Üniversitesi Yönetim Kurulu Rektör Prof. Dr. Eyüp Hızalan’ın başkanlığında toplanmış ve almış oldukları tarihi kararla, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin kurulması için ilk adımı atmışlardır. 4936 sayılı Üniversiteler Kanunu’nun 2. maddesine göre, bir Üniversitede bir Fakültenin açılması için Üniversite Senatosu’nun kararı ve Milli Eğitim Bakanı’nın bu kararı onaylaması gerekmektedir. 12.7.1962 günü Tıp Fakültesi’nin açılması, zamanın Milli Eğitim Bakanı Prof. Dr. Şevket Raşit Hatiboğlu tarafından tasdik edilmiştir. Bu kararla, hukuken açılma formaliteleri tamamlanmış olan Tıp Fakültesi’nin faaliyete geçebilmesi için öğretim tesislerine ve öğretim elemanlarına ihtiyaç görülmüştür. Devlet Planlama Teşkilatı, Fakültenin plana konulması ve bunlara tahsisat verilebilmesi için, Fakültenin ihtiyaç planını ve maliyet hesabını istemiştir. Fakültemiz binalarında hangi odaların olacağı ve bunların neler olduğunu, teker teker tespit etmek ve takribi maliyet miktarını hesap etmek için Rektör Eyüp Hızalan, Dr. Muzaffer Kürkçüoğlu ve Dr. Tali Ural’ı Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin Uzman müşavirleri olarak resmen tayin etmiştir. Bu göreve atanan bizler, dünyanın önemli Tıp Merkezlerinden dökümanlar getirttik. Bunlar içerisinden bilhassa ABD Halk Sağlığı Dairesi’nin hazırladığı “Bir Tıp Fakültesinin İhtiyacı olan Tesisler” adlı eserden geniş ölçüde faydalandık. Bu kitap, 7 Hastane Mimarı, / Fakülte Dekanı ve 7 Halk Sağlığı Uzmanı’nın çalışması ile meydana getirilmiş bir eserdi. 1962 yılında ihtiyaç planlarının hazırlanması ile başlayan çalışmalar, 1963 yılında tamamlandı ve Devlet Planlama Teşkilatına teslim edildi. “Tıp Fakültesi Tesisleri İhtiyaç Planı” hallolduktan sonra, Fakültemizin “Eğitim Elemanları” işi ele alındı. Uzman Müşavir olarak müstakbel Fakültemizin eğitiminde, Hacettepe Tıp Merkezinde Prof. Dr. İhsan Doğramacı’nın liderliğinde toplanmış olan arkadaşların yer almalarının memleketimiz için faydalı olacağını Rektör Prof. Dr. Eyüp Hızalan’a izah ettik. Hacettepe, henüz bir Tıp Fakültesi değildi. Fakat temsil ettiği yeni hekimlik anlayışı, memleket gerçeklerine uygundu. İleri görüşlü ve yenilik taraftarı, çalıştığı insanlara tam inanan Rektör Prof. Dr. Eyüp Hızalan bu fikri benimsedi ve bizlerin Ankara’ya ve İstanbul’a gitmemizi, Hacettepe veya diğer Tıp Fakülteleri ile temasa geçerek, onlardan eğitim elemanları bulmamızı istedi. 3 Nisan 1963 gecesi saat 22.00 de Dr. Muzaffer Kürkçüoğlu ile Ankara’ya indik. Otelden Prof. İhsan Doğramacı’nın evine telefon ederek, Hoca’nın Hacettepe Hastanesinde olduğunu öğrendik. Bunun üzerine Hacettepe’ye telefon açtık. Kendisine, Erzurum Atatürk Üniversitesi’nden geldiğimizi ve Üniversitede Tıp Fakültesi kurulma kararı alındığı ve bu hususta kendisi ile konuşmak istediğimizi ve ertesi gün için bir randevu rica ettiğimizi bildirdik. Telefonda, “bizde bütün işler süratli ve hemen olur. Derhal Hacettepe’ye gelin konuşalım” dedi. Gecenin saat 23.00 ünde Hacettepe’ye gittik ve İhsan Doğramacı Hoca’nın odasına çıktık. Odasının kapısında Prof. yerine sadece Dr. İhsan Doğramacı olan tabelayı görünce, daha ilk anda yeni bir zihniyetin öncüsü ile karşılaşacağımızı anladık. Hakikaten, odaya girince klasik bir Prof. tipinden tamamen ayrılmış, şahsiyet ve enerji dolu, mütevazi fakat kudretli, güvenilir bir insan karşısında olduğumuzu ellerimizi sıkarken fark ettik. Odada Hoca’nın yakın arkadaşları gecenin bu geç saatinde hararetli ve mühim bir mevzu üzerinde tartışıyorlardı. Onlar da Hacettepe’nin Tıp Fakültesi olması için hazırlık çalışmalarını yapıyorlarmış. Ortadaki masanın üzerinde pasta ve herkesin önünde kahve fincanları vardı. O gün, İhsan Doğramacı’nın doğum günü imiş. İşte böyle bir günde ve bu hava içerisinde ziyaretimizin sebebini özetledik. Bu büyük insan, sözümüz bittiği anda ayağa kalktı ve hiç tereddüt etmeden “Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesini kuracağız” dedi. Böylece İhsan Doğramacı’nın doğum gününde Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin fiilen kuruluşu da doğmuş oldu. Bu anda son derece heyecanlı idik.O anda beş Doçent’e sahip küçük bir kadro ile, iki Tıp Fakültesini kurmak cesaret ve gücünü kendinde gören böyle bir Liderin, insana telkin ettiği ümit ve cesaretin mana ve büyüklüğünü bu tarihi anın hikayesini okuyanlar takdir buyurfurlar. Gece yarısı geçmiş, saat sabahın ikisi olmuştu. Bu saatlere kadar Hacettepe ile Atatürk Üniversitesi’nin yapacağı iş birliği konuşuldu. Sabahın saat ikisinde Doğramacı Hoca, “şimdi evlerimize gidelim, saat 07.00 de aynı yerde buluşuruz” dedi. Biz Otelimize döndüğümüz zaman arkadaşım Dr. Muzaffer Kürkçüoğlu’na “Hoca bizi tecrübe etti. Nasıl olur da sabah 7.00 de gelebilir” dedim. Fakat çok heyecanlanmıştım. Elbisemi çıkarmadım ve koltuğa oturdum. Dr. Muzaffer Bey de biraz uzandı. Sabah saat 7.00 de Hacettepe’ye geldiğimizde kapının önünde, Hoca’nın otomobilinin park etmiş olduğunu gördük. Öğrendik ki Hoca bizden bir saat önce gelmiş. Odasında tekrar toplandık. Doç. Dr. Ali Ertuğrul ile de tanıştık. Erzurum’da bir Tıp Fakültesi açılmasını sevinçle karşıladı ve bizlere son derece yakınlık gösterdi. 4 Nisan 1963 sabahı erken saatlerinde İhsan Doğramacı, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesinin kuruluş çalışmalarına başlamış, birbiri arkasına yapılacak işleri sıralamıştı. Her birimiz bir görevle vazifelendirildik. 20 dakika zarfında Hacettepe Matbaası, “Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hazırlık Çalışmaları Komisyonu Başkanlığı” adı altında başlıklı kağıtları hazırlamıştı. Dr. Muvaffak Akman, Atatürk Üniversitei Tıp Fakültesinin basında tanıtılması için makaleler tanzimine, Doç. Dr. Doğan Karan ve bizler de Ankara Üniversitesi Rektörlüğü, Sağlık Bakanlığı ve Devlet Planlama Dairesi ile temaslar için vazifelendirilmiştik. Doğramacı Hoca, kati emirler veriyor ve bunların derhal yerine getirilmesini istiyordu. Geçen her dakika bize durmadan güç kazandırıyordu. 4 Nisan 1963 günü Atatürk Üniversitesi Rektörlüğüne İhsan Doğramacı tarafından şu mektup gönderilmişti : Sayın Rektörüm, Atatürk Üniversitesine bağlı kurulacak bir Tıp Fakültesinin hazırlık çalışmalarını yapmak üzere meslektaşlarım Dr. Muzaffer Kürkçüoğlu ile Dr.Tali Ural’dan kurulu Komisyon, Hacettepe Tıp Merkezini ve burada görevli Öğretim Üyelerini ziyaret nezaketinde bulundular. Müessesemize karşı göstermiş olduğunuz itimat ve teveccühe teşekkürlerimizi bildiririz. Bu çalışmalarımızın başarıya ulaşması için, bütün gücümüzle işbirliğine amade olduğumuzu bildirmekten zevk duymaktayız. Doçentlerimiz beş yıl içinde dört sömestre, Profesörlerimiz ise en az iki sömestre Ankara dışında çalışmak zorundadır. Bu süreyi tercihen, Atatürk Üniversitesi Tıp fakültesinde geçirmeyi Tıp Merkezi arkadaşlarım istemektedirler. Arzularını size iletmekten bahtiyarlık duyarım. Üniversitenizce uygun görüldüğü takdirde, Tıp dalları ile ilgili Asistanlarınızın müessesemizde yetişmeleri için müşterek bir program hazırlamamız mümkün ve faydalı olabilir. İki kişilik hazırlık çalışmaları Komisyonu üyelerinize yardımcı olmak üzere Hacettepe Tıp Merkezi Radyoloji Doçenti olan Dr. Abdullah Kenanoğlu’nu seçtik. Bu suretle ileride de iki müessesenin çalışmalarında bir irtibat sağlanmış olacaktır. Öğrendiğime göre hazırlık çalışmaları Komisyon üyeleriniz verdiğiniz yetkileri kullanarak temaslara devam etmektedirler. Bazı yayınlarda da bulunacaklardır. Bu teşebbüslerinden bizim de yurt hizmeti yolunda büyük ölçüde faydalanacağımız şüphesizdir. 17 Temmuz 1963 günü Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesinin kuruluş ve gelişmesinde, Ankara Üniversitesi Hacettepe Tıp ve sağlık Bilimleri Fakültesi ile iş birliği Projesi ve Protokolü imzalandı. Prof. Dr. İhsan Doğramacı ile Prof. Dr. Eyüp Hızalan’ın imzaladığı Protokolü Milli Eğitim Bakanı Dr. İbrahim Öktem tasdik etti. Bu Protokol’de Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesinin kuruluş ve gelişmesine yardımcı olacak 7 kişiden ibaret bir Danışma Kurulu oluşturuldu. Bu Kurulun üyeleri şunlardı : Prof. Dr. İhsan Doğramacı, Prof. Dr. Doğan Karan, Prof. Dr. Sabahattin Payzın, Doç. Dr. Nusret Fişek, Dr. Muzaffer Kürkçüoğlu, Dr. Tali Ural, Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Öğretim Genel Müdürü. Bu arada Hacettepe, Tıp Fakültesi olmuş ve güçlenmiştir. Atatürk Üniversitesinin elemanlarını süratle yetiştirmek için Atatürk Üniversitesi kadrolarından 33 kişilik bir Asistan kadrosu Hacettepe Tıp Fakültesi emrine verilmiş ve müstakbel Tıp fakültemiz için 33 Mütehassıs ve Asistan alınmıştı. 25 Mart 1964 günü, 7 kişilik Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Danışma Kurulu Toplantısında Tıp Fakültesi ilk Dekanlığına Prof. Dr. Muharrem Köksal seçilir. Bu arada Prof. Muharrem Köksal, 1964 yılında Atatürk Üniversitesi Rektörlüğüne iki ay süreyle vekalet eder ve Temel Bilimler binalarının projelerinin Bayındırlık Bakanlığınca onaylanmasını sağlar. Zamanın Sağlık Bakanlığı Müsteşarı Doç. Dr. Nusret Fişek de, Erzurum Numune Hastanesinin 10 yıl müddetle Fakülteye verilmesini temin etmiştir. Hacettepe Tıp Fakültesi, yalnız Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesini kurmakla kalmamış aynı zamanda kendi Hocalarından Prof. Osman Okyar’ı Rektör olarak, Atatürk Üniversitesine göndermiştir. 1965 yılının Şubat ayında Hacettepe Tıp ve Sağlık Bilimleri Fakültesi Profesörler Kurulu, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı’nı seçmek üzere toplanmıştır. Bu toplantıda Prof. Dr. Ali Ertuğrul’un ayağa kalkarak “Amerika Üniversitelerinden yeni bir teklif aldığını ve Amerika’ya gitmek için hazır olduğunu, fakat Erzurum’da vazife görmeyi bir şeref addettiğini ve bu işe gönüllü olduğunu” söylemesi üzerine Kurul bu görevi oy birliği ile kendisine vermiştir. 12 Şubat 1965 günü Ankara Ekspresine bağlanan özel bir vagon, 33 kişilik Doktorlar grubunu Erzurum’a getirdi. Gelenler istasyonda davul ve zurnalarla karşılandı. Vali, Kumandanlar ve Üniversite mensupları ve Erzurum halkı, içleri memlekete hizmet aşkı ile dolu bu güzide Tıp mensuplarını bağırlarına basarak karşıladı. 3 aydan beri Hekim kadrosu çok azalmış olan Numune Hastanesi, gelenlerle canlandı. Doğu Anadolu’da binlerce hasta bu yeni Tıp Merkezine akmaya başladı. Ameliyathaneler, Poliklinikler doldu, taştı. Hastanedeki Tıbbi malzeme ve stoklar 10 gün içinde eridi. Prof. Dr. Ali Ertuğrul’un cesaret dolu tükenmez enerjisi, Fakültemize büyük güç kazandırmıştır. Yurt dışında çoğu kendi imkanlarıyla uzun yıllar ihtisas görmüş 25 Doktor kadroya alınmış, ayrıca Ankara, İzmir ve İstanbul Üniversitelerinden kendi sahalarında birer kıymet olan Doçent, Mütehassıs ve birçok değerli Asistan Doktor da Fakültemize alınarak üye ve yardımcı yekunumuz 170’e yükselmiştir. 450 yataklı Numune Hastanesi 11 milyon Liralık bir ek Proje ile büyütülme yoluna gidilmiş, 300 yataklı bir Doğumevi ile 200 yataklı Hemşire ve Doktor Lojmanı’nın temeli atılmıştır. Ayrıca, 650 yataklı Eğitim ve Araştırma Hastanesinin planları bitirilmiş, Hastane yapımı için gerekli kaynaklar temin edilerek 19.9.1968 günü Sayın Başbakanımız Süleyman Demirel tarafından temeli atılmıştır. Yine Prof. Dr. Ali Ertuğrul’un gayretleri ile Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi, Temel Bilimler ve Klinik Bilimler binalarında kullanılacak 2 milyon dolar tutarındaki Tıbbi malzeme AID Fonundan temin edilmiştir. Atatürk Üniversitesi’nin kuruluş günlerine ait bazı safhaları özetledim ve bazı belgeleri açıkladım. Noksanların hoş görüleceğini umarım. |